Nooit meer ongelukkig
In 2015 maakte ik van gebruikte blisterstrips het werk “Never Unhappy Again”.
De gedachte was de nagalm van dagelijks ritueel en het vertrouwen dat het leven valt bij te sturen, in onze huidige tijd en plaats.
Er kwamen veel reacties op “Nooit Meer Ongelukkig”. Mensen keken er verwonderd en geamuseerd naar, kinderen renden er naar toe (liefst om te gaan indrukken), en ook ikzelf werd aangezet tot verdere reflectie.
Dus wilde ik een jaar later een vervolg te maken. Een zelfde ritmisch werk, maar dan met gevulde pilstrips.
Ik besloot het grondig aan te pakken en me te wenden tot een apotheker die bereid zou zijn om mij (afgeschreven) pillen te verstrekken. De apotheker die ik op goed geluk aanschreef, antwoordde vriendelijk:
“Naar aanleiding van uw brief ben ik intern nagegaan wat de mogelijkheden zijn om u van dienst te kunnen zijn. Zoals u zult begrijpen hebben wij met de opslag, verstrekking en vernietiging van geneesmiddelen te maken met stringente wet- en regelgeving.
Afgeschreven geneesmiddelen moeten door ons vernietigd worden. Vanzelfsprekend wil ik u graag helpen met uw kunstwerken, echter ik kan hier alleen aan meewerken als u hiervoor een ontheffing voor heeft gekregen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Deze ontheffing kunt u aanvragen bij de inspecteur geneesmiddelen, Domein Curatieve Gezondheidszorg, Geneesmiddelen en Medische Technologie.”
Achteraf bleek dat men dacht het hiermee afdoende te hebben “opgelost”.
Ik zocht uit wie de hoogst mogelijk geplaatste persoon was die hierover een beslissing kon nemen binnen de inspectie, en schreef hem een brief. Een passage daaruit:
“Als kunstenaar ben ik geïnteresseerd in en geïntrigeerd door kwesties omtrent de (on)maakbaarheid van ons bestaan, het gemak en ongemak van medicijngebruik als oplossing voor een pijnloos/draaglijk en vooral gelukkig leven.
Het eerste doek dat ik wil vervaardigen zal hetzelfde formaat hebben als “Never Unhappy Again” (50x120cm.). Daarnaast wil ik nog een werk van 90x90 cm. maken, eveneens met gevulde transparante strips. Ik heb reeds contact gelegd met een apotheker die daaraan wel mee wil werken, mits ik een ontheffing kan overhandigen.”

 
Ik was blij verheugd toen na enkele weken het antwoord kwam:
“Bij e-mailbericht van 17 april 2016 vraagt u de Inspectie voor de Gezondheidszorg (hierna: inspectie),  om een ontheffing voor gebruik van transparante gevulde medicijnstrips in kunstwerken. Een dergelijke ontheffing kent de Geneesmiddelenwet  niet. De inspectie is echter, op basis van uw e-mail, van mening dat het de apotheker vrijstaat om de ingeleverde geneesmiddelen met uitzondering van geneesmiddelen die onder de opiumwet vallen aan u ter hand te stellen ten behoeve van verwerking in kunstwerken.
De inspectie  adviseert wel dat u en de apotheker concrete afspraken in een overeenkomst vastleggen. Met hierin onder meer opgenomen: de teruggave van overschotten (zoals u zelf al aangaf), eventuele opslag  (de inspectie heeft geen idee van de omvang), maar ook over het doel.”

 
Ook de apotheker met wie ik contact had gehad, was best verbaasd. Al hoorde ik dat pas achteraf, toen er na lang aandringen en vasthoudendheid een ontmoeting en gesprek op gang was gekomen.
“We vielen van onze stoel van verbazing met ons allen. Wijzelf moeten elk uitgaand pilletje verantwoorden en noteren, en jij krijgt zomaar onbepaalde toestemming”
Gevaren
Na de aanvankelijke aarzeling, bleken de apothekers positief over mijn project. Ondanks dat was het een pittig kennismakingsgesprek, waarin zij zich uitten over alle mogelijke gevaren en bezwaren die er op de loer konden liggen. Toch was men bereid mee te werken.
Waar we echter allemaal niet bij stil hadden gestaan, was dat de apotheker met wie ik in gesprek was gegaan, een ziekenhuis-apotheker was. Dat betekende dat er toestemming nodig zou zijn van de Raad van Bestuur, om niet het risico te lopen dat, in geval van misbruik, het hele ziekenhuis in opspraak zou komen.
Een van de apothekers schreef:
“nadeel van pillen is dat ze qua veiligheid een negatieve connotatie hebben. Een zak verloren pillen is geheid krantennieuws (enorm gevaarlijk wanneer ze ingenomen worden, terwijl dat volgens mij meestal reuze meevalt). Over een serieus gevaar zoals de vlijmscherpe AH-messen van de spaaractie die heel veel snijwonden hebben opgeleverd (althans in mijn omgeving) hoor je nooit iemand…”


Kortom, de weg liep dood. Zowel deze apothekers als ik wisten dat dit een ‘no go’ zou worden.
Toch kwam de oplossing van één van de -inmiddels enthousiast geworden- ziekenhuisapothekers. Hij was zo aardig een bereidwillige, bevriende, ‘vrij’ gevestigde collega te vinden die met mij het plan uit kon voeren.
En zo geschiedde. Weer wat gesprekken verder en na ondertekening van een contract waarin onder meer alle inspectie-eisen stonden (zoals: “In geval van tentoonstelling dient de kunstenares ervoor te zorgen en is zij er verantwoordelijk voor dat de geneesmiddelen niet door kinderen, verslaafden of anderen kunnen worden weggenomen”), kon ik gaan verzamelen:
“Apotheker staat de kunstenares toe om uit de “afvaltonnen voor retour gebrachte geneesmiddelen medicijnstrips te selecteren ter toepassing in het beoogde kunstwerk.”
Elke twee weken fietste is aldus naar de betreffende apotheek, ‘dook’ daar in de afvaltonnen, en verliet na controle (verwijderen opiaten) met een doos vol medicijnen het pand.
Ik vond het geen aangename bezigheid, maar leerzaam was het wel: wat een hoop medicijnen worden er weggegooid! Zò'n kostbare (en op sommige plekken in de wereld schaarse) items en dan zoveel verspilling.

Bijwerkingen
Voortvarend ging ik met de medicijnen aan de slag. Het eerste werkje, eigenlijk een proef, was gereed eind 2016, en werd geselecteerd voor deelname aan het 40x40cm project van galerie Tuur in Venlo.
Daar moest men lachen om mijn voorzichtigheid en angst dat er iemand aan de pillen zou gaan zitten, maar voor de zekerheid werd m’n werk zo hoog mogelijk opgehangen.
Mijn bezorgdheid bleek overigens niet geheel onterecht, want contact met de juridische helpdesk leerde dat ik door het contract te ondertekenen wel degelijk aansprakelijk zou zijn in geval van enige calamiteit.
“De ondertekende overeenkomst met de apotheker is een bindend document.”  

Er waren ook oplossingen:
“Daardoor is het raadzaam om in geval van tentoonstelling (en in het geval van verkoop) eenzelfde contract op te stellen om de verantwoordelijkheid door te geven en af te dragen aan de nieuwe eigenaar/beheerder van het werk.”
Hoe langer ik me in de materie ging verdiepen, hoe meer vragen een en ander op begon te roepen:
- In hoeverre ben ik verantwoordelijk voor de onbezonnen (illegale) daden van anderen?
- Zijn het nog steeds geneesmiddelen? Of is het niet langer een verzameling medicijnen maar een kunstwerk (en valt het daarmee onder andere regelgeving)?
- Mag ik het werk verhandelen?
- Kan ik het werk tentoonstellen in het buitenland?
Mijn zoektocht naar de antwoorden gaat voort...



Met dank aan medische inspectie en de apothekers die mij zo ontzettend vriendelijk, belangeloos en
open-minded hebben geholpen bij dit project.


Lifelines | © 2018



Vending machine| © 2018



(proef) Mandala | © 2017



Look-Out (vooruitzicht) | © 2018

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Duurzaamheidscafé 5|7|18
5 juli 2018 was er een Speciaal Duurzaamheidscafé in het Marikenhuis te Nijmegen, waar mijn medicijnenwerk werd getoond. Tijdens deze avond, georganiseerd door Green Capital Challenge 'zorg & bewegen', werd er aandacht gevraagd voor de vervuiling van het milieu door medicijngebruik.
Lees meer op Duurzaamheidscafé Nijmegen, Facebook of kijk op de site van het Marikenhuis
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
De werken in deze serie zijn uitgebreid te zien in het portfolio op mijn site VLVI.NL
meer weten, opmerkingen, meedenken? Neem contact met mij op 06 27 161 775
of mail vanlieshout.visuele.ideeen@gmail.com

Also on Behance
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


TAGS ~ pillen medicijnen blisterstrips geneesmiddel kunst geneeskunst art mixed media collage conceptueel verslaving serie reeks maakbaarheid human mens gezond gezondheid geneeskracht vertrouwen religie wetenschap legaal materie verboden wet wetgeving inspectie apotheker ziekenhuis ogen vooruitzicht toekomst vragen afval duurzaamheid lichaam humaan menselijk mens